Nowe skarby w Czytelni Zbiorów Regionalnych

W piątek 17 kwietnia przed bibliotekę zajechał samochód po brzegi wypełniony pakunkami i ciężkimi pudełkami. Dostarczenie tych skarbów na drugie piętro, do Czytelni Zbiorów Regionalnych, okazało się zadaniem niełatwym, ale w miłym towarzystwie czas biegnie szybko, a praca jest o wiele przyjemniejsza. Z folii i innych materiałów zabezpieczających zawartość paczek i zawiniątek, wyłonił się prawdziwy unikat - gdańskie biurko należące kiedyś do Antoniego Dudy-Dziewierza, dyrektora Muzeum-Zamku w Łańcucie w latach 1952-1972.

Tego niezwykłego dnia odwiedziła nas wnuczka dyrektora, pani Zuzanna Guzel-Szczepiórkowska. Podczas wieczornego spotkania z gośćmi wydarzenia, w obecności m.in. pana Damiana Szubarta, Burmistrza Miasta Łańcuta, reprezentantów Rady Miasta i Starostwa Powiatowego oraz przedstawicieli mediów, pani Zuzanna, której towarzyszyli członkowie rodziny, przekazała na ręce Edyty Bartman, Dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej w Łańcucie oraz Anny Urbańskiej, opiekunki bibliotecznych zbiorów regionalnych, pamiątki po swoim dziadku, Honorowym Obywatelu Miasta Łańcuta i wieloletnim dyrektorze łańcuckiego zamku. Goście przybyli na spotkanie już od progu stawali zachwyceni czarnym, rzeźbionym biurkiem, na którym znalazła się ekspozycja przedmiotów należących do Antoniego Dudy-Dziewierza. Znalazły się wśród nich nie tylko notatniki czy wizytówki, ale też m.in. imponujący kałamarz, okulary, w których dyrektor niejednokrotnie pozował do zdjęć czy laska, której używał pod koniec życia. Efektowna wystawa tych przedmiotów już stoi (i zachwyca) na drugim piętrze biblioteki, w Czytelni Zbiorów Regionalnych.

W pozostałych pudłach znajdowały się kolejne skarby: dokumenty, albumy, książki, laurki, podziękowania, itd., które pani Zuzanna przekazała bibliotece, by pamięć o Antonim Dudzie-Dziewierzu w Łańcucie nie zaginęła. Pamiątki zostaną włączone do zbiorów specjalnych naszej biblioteki - po ich opracowaniu utworzą archiwum imienia ich właściciela. Będą cennym uzupełnieniem zbiorów regionalnych MBP w Łańcucie i wspaniałym materiałem źródłowym do prac naukowych związanych tematycznie z naszym miastem.

Kulminacją wieczoru była wzruszająca, miejscami zabawna, pod każdym względem przeciekawa opowieść pani Zuzanny o dziadku, jego pasjach i pracowitości, życiu i drodze do stanowiska dyrektora Muzeum-Zamku w Łańcucie. Uzupełniała ją wystawa fotografii Antoniego Dudy-Dziewierza z czasów, gdy mieszkał w naszym mieście. 

Dzień, który tak niezwykle się rozpoczął, zakończył się brawami, entuzjastycznymi wpisami w bibliotecznej kronice i niekończącymi się rozmowami. Piękny gest pani Zuzanny Guzel-Szczepiórkowskiej zobowiązuje nas do godnego kultywowania pamięci jej dziadka i przekazywania jego spuścizny kolejnym pokoleniom Łańcucian, korzystającym przecież każdego dnia z efektów jego ważnej i ciężkiej pracy nad zachowaniem dla potomnych zamku Potockich.

Antoni Duda-Dziewierz w 1960 r.
ze zbiorów MBP w Łańcucie

Antoni Duda-Dziewierz (ur. 13 czerwca 1896 w Puszczy Mariańskiej k. Skierniewic, zm. 9 stycznia 1979 r. w Warszawie) pochodził z wielodzietnej rodziny nauczyciela wiejskiego. Edukator i urzędnik, jako 22-latek wstąpił do Wojska Polskiego i wziął udział w Bitwie Warszawskiej w 1920 r. W latach 1925-1938 był m.in. współorganizatorem i administratorem Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. W 1939 r. zarządzał szpitalem Ubezpieczalni Społecznej we Lwowie. W 1940 r. został aresztowany i przez rok więziony przez NKWD. Po powrocie do Warszawy pracował jako kierownik Przytułku dla Starców i Kalek w Górze Kalwarii. Po wojnie skierowano go na Ziemie Odzyskane, gdzie organizował m.in. samorząd miejski. Jako przewodniczący Prezydiów Rad Narodowych w Gdańsku i Elblągu angażował się w budowę szkół i osiedli mieszkaniowych na terenie Trójmiasta. W 1951 roku zarządzał Państwowym Uzdrowiskiem w Świeradowie Zdroju. W latach 1952-1972 był dyrektorem Muzeum-Zamku w Łańcucie, który pod jego kierownictwem odzyskiwał dawną świetność. Na zamku przeprowadzono wymianę dachów, stropów, posadzek, zmodernizowano centralne ogrzewanie, wyremontowano instalacje elektryczne i wodno-kanalizacyjne, odgrzybiono mury oraz wzmocniono fortyfikacje. Wykonano adaptację kortów tenisowych, Ujeżdżalni, Oranżerii, budynków Stajni i Powozowni oraz Zameczku Romantycznego. W latach 60. utworzono magazyn ikon i pracownie konserwatorskie. Kolekcja pojazdów konnych została wzbogacona o kolejne cenne egzemplarze. Duda-Dziewierz był inicjatorem ukształtowania muzeum jako ośrodka kultury - miejsca, w którym odbywały się spektakle teatralne i koncerty (Dni Muzyki Kameralnej w Łańcucie). W 1970 r. odzyskał od PGR budynek Zarządu Ogrodów, w którym mogła rozwijać się Państwowa Szkoła Muzyczna. Zadbał o ogrodzenie i pielęgnację drzewostanu w parku. Pod jego zarządem obiekty muzealne stały się ciekawą atrakcją turystyczną, a Łańcut ośrodkiem życia kulturalnego. Znakomity organizator, pełnił też funkcje pełnomocnika ds. odbudowy i zagospodarowania Zamku w Malborku (1960) oraz zabezpieczenia i konserwacji Zamku w Krasiczynie (1963-1969). Zajmował się też takimi zabytkami jak: Muzeum Marii Konopnickiej w Żarnowcu, Pałac w Sieniawie, Pałac w Przeworsku. Po przejściu na emeryturę w 1972 roku nadal pracował społecznie. Wszedł w skład m.in. Rady Programowej Muzealnictwa, Obywatelskiego Komitetu Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie i Komitetu Ochrony Starych Cmentarzy. 

Wcześniejszy wpis na blogu o Antonim Dudzie-Dziewierzu.